فرش محرابی در قرون گذشته

یک نمونه از جنبه‌های مراسم عبادت در هنر، بافت فرش‌های ویژه برای نماز می‌باشد، که به این فرش‌های ویژه، فرش سجاده ای، سجاده فرش، فرش نماز و … گفته می‌شود.

هنگامی که نمازگزاران در مساجد و نمازخانه‌ها مشغول نماز خواندن هستند، نیاز به یک فضای تکرار شونده و به تقلید از یکدیگر در داخل مسجد و نمازخانه هست تا به طور نمادین مؤمنان و نمازگزاران را از دنیای بیرون برای ارتباط با خدای یگانه جدا کند. فرش سجاده که برای نمازگزاران پهن می شود، در واقع این نیاز را کاملا برآورده می‌کند.

در زیر تاریخچه‌ای مختصر از بافت فرش سجاده ای توسط مسلمانان در طول تاریخ برای شما شرح داده شده است:

در قرون وسطی، بافت فرش برای نماز در کشورهای اسلامی رایج شده بود، که این نشان از ارتباط و پیوند نزدیک بین دین و زندگی روزمره‌ی مردم داشت.

قدیمی ترین نمونه‌های سجاده فرش را می‌توان در مینیاتورهای ایرانیان در نیمه‌ی اول قرن چهاردهم و همچنین نیمه‌ی اول قرن پانزدهم رویت کرد.

هنرمندان ایتالیایی دوره رنسانس در نیمه‌ی دوم قرن 15 همچون جیووانی بلینی، ویتور کارپچو و لورنزو لوتو، فرش سجاده ای ترکی را بر روی بوم‌های خود منقوش کرده‌اند، که این امر موجب پارادوکس فرهنگی نادری شده بود.

در قرن‌های 16 و 17، سجاده فرش های مجلل ایرانی نمود پیدا کردند. فرش های سجاده ای هم در کارگاه‌های بزرگ با استفاده از الگوهای هنرمندان و هم در خانه‌های روستایی توسط مردم عادی بافته می‌شدند. اما این سجاده فرش توسط هر کسی که ‌بافته می شد – چه یک بافنده‌ی حرفه‌ای و چه یک خانم خانه دار عادی در حومه‌ی دورافتاده – همیشه یک جزء اجباری و جدانشدنی را در برداشت و آن قوس یا طاقی بود که بر روی سجاده فرش‌ها به تصویر کشیده می‌شد؛ این قوس برگرفته از طاق محراب و یا فرورفتگی در دیوار محراب به عنوان جایگاه اصلی در مسجد بود که نمازگزاران به سوی آن نماز خود را به پا می‌داشتند.
مساجد همیشه طوری ساخته می‌شوند که طاق محراب آن به سمت قبله یا همان جهت مکه باشد. سجاده فرش‌ها باید همگی در یک جهت و به سمت قبله پهن شوند. به این ترتیب، عبادت کننده روبروی مکه قرار می‌گیرد و متقاعد می‌شود که نماز او در پیشگاه خداوند شنیده خواهد شد. محراب منقوش بر فرش سجاده به معنای دروازه‌ی الهی است، دروازه ای که معتقدان را از دنیای زمینی و فناپذیر به دنیای آسمانی و الهی منتقل می‌کند. این نقشی است که به قوس منقوش در فرش سجاده یا فرش نماز اختصاص داده شده است، به این معنی که قسمت پایین فرش سجاده نماد دنیای زمینی، در حالی که قسمت بالای آن، بالای قوس، نماد دنیای آسمانی است.در واقع نقش محراب نمادی از پیوند میان آسمان و زمین و یا به عبارت دیگر پیوند میان خدا و انسان است. پیوندی آسمانی که انسان را به خدا نزدیک تر می کند و گوشه از این زمین را بهشتی و آسمانی می کند.

فرش‌های سجاده‌ای مجلل به واسطه‌ی تزئینات عالی و کیفیت تکنولوژیکی و غنی بودن مواد آن‌ها مشخص می‌شدند. فرش‌های نماز از پشم و ابریشم و گاهی اوقات از رشته طلا و نقره برای طبقه اشراف بافته می‌شدند. کل تزئینات فرش های سجاده ای، برگرفته از طرح‌های ساخته شده توسط هنرمندان بود و فضای صمیمیت و همبستگی با خدا را ایجاد می‌کردند. این سجاده فرش‌ها معمولا با نوشته‌هایی که نقل قول از قرآن و تکریم خدا و پیامبر بود، نمود بهتری پیدا می‌کردند. آن‌ها همیشه در قسمت بالای فرش و بالای قوس، قرار می‌گرفتند زیرا کلمات و شکل نوشته شدن آن‌ها مقدس بودند. نقش مایه‌های برگ انتزاعی که در تزئین فرش های سجاده غالب بود، در واقع خدا را مجسم می‌کردند که خالق بهشت و زمین است.
فرش سجاده ای روستایی که توسط مردم عادی بافته می‌شد بسیار متفاوت از فرش سجاده ی مورد استفاده‌ی ثروتمندان بود. این گروه از فرش های نماز بیشتر با ویژگی‌های قرن نوزدهم و اوایل قرن بیست و یکم (نه نمونه هایی که از گذشته باقی مانده بودند) نمایش داده می‌شدند، اما با این وجود به دلیل طبیعت سنتی هنر عامیانه، ویژگی‌های قدیمی ترشان را نیز در بر می‌گرفتند. تزئین آن‌ها تحت الگوی طراحی هندسه‌ی متفاوتی بود که در بافت‌های عامیانه و با نمادهای مختلف مرتبط با آیین و اعتقادات مردم قدیم یافت می‌شد. اغلب اوقات هنگام بافت فرش سجاده ای، بافندگان بر طرح‌های فرش سنتی متمرکز بودند که آنها را به خوبی می‌شناختند و فقط نمایه‌ای از ویژگی اصلی خود یعنی قوس محراب را اضافه می‌کردند.

در میان قبایلی که دام پرورش می‌دادند، مفهوم نیروی الهی که از آن‌ها حفاظت می‌کرد به طور سنتی با حیوانات و پرندگان نمادین ارتباط داشت، به طوری که تصاویری از شاخ‌های حیوانات یا پنجه‌های پرندگان اغلب بالای قوس محراب سجاده فرش‌ها دیده می‌شد. نمایش نمادین حیوانات توتمی به دلیل اعتقاد به قدرت مقدس آن‌ها حاصل می‌شد. مفاهیم کامیابی و خوشبختی نیز با این عناوین ارتباط داشتند که به قالی قومی مرسوم بودند. این نوع سجاده فرش ها پیوند میان فرهنگ بومی و اعتقادات مذهبی مردم بودند، به طوری که مردم به دلیل علاقه ای که به هر دو داشتند سعی در نزدیک کردن و تلفیق باورهای مذهبی و فرهنگ بومی و قومی خود داشتند.

سجاده فرش, فرش سجاده ای, سجاده فرش مسجد, فرش سجاده مسجدی، خرید فرش سجاده ای, فروش فرش سجاده ای, قیمت فرش سجاده ای, خرید سجاده فرش, فروش سجاده فرش, قیمت سجاده فرش, فرش محرابی, فرش مسجدی

اطلاعات تماس

تلفن : 03154750320

        03154750321

تلفن همراه : حسن مهدوی فر(مدیریت) 09131631223

                 ریحانه بذرافشان (فروش)09103851223

فکس : 03154750321

ایمیل : taksetare.carpet@gmail.com

عضویت در خبرنامه

برای دریافت آخرین مقالات، کوپن تخفیف و فروش های ویژه در خبرنامه ما عضو شوید آدرس ایمیل خود را وارد کنید.